Ouder worden, niemand ontsnapt er aan. De weerstand vermindert en onze levensstijl van de eerste vijftig jaar kan zich nu langzaam aan beginnen wreken. Slechts weinigen slagen er in om hun Abraham te verdubbelen en de gezegende leeftijd van honderd jaar te halen. Waarom mijn buurman wel en ik niet?

Ouderdom = erfelijk
Dat heeft met verschillende zaken te maken. “Allereerst is er een genetisch aspect”, vertelt professor Johan Flamaing. Hij staat aan het hoofd van de afdeling geriatrie van het UZ Leuven. Hij stelt dat 25 procent van de veroudering – en het al dan niet krijgen van een ziekte – voortvloeit uit erfelijkheid. “De genen die je krijgt van je ouders, daar moet je het mee doen. Zit kanker in de familie, dan is de kans groter dat het zich manifesteert eens je ouder wordt.”

 

Veel problemen kunnen voorkomen of lang uitgesteld worden –Johan Flamaing

Ken je klassiekers
Je genen zijn verantwoordelijk voor een vierde van het onheil, maar de rest hebben we meer in de hand. Leefgewoontes beïnvloeden ontegensprekelijk het ouder worden en vooral de manier waarop. Flamaing: “We kunnen het niet genoeg herhalen, maar let op met verzadigde vetten, suikers, alcohol en uiteraard roken. De klassiekers groenten en fruit zijn dan de tegenpolen. Die schenken het lichaam vitaliteit.” Deborah De Jaegere, zelfstandig diëtiste bevestigt: “Hart- en vaatziekten zijn de grootste doodsoorzaak in België. Voldoende bewegen in combinatie met gezonde en gevarieerde voeding is noodzakelijk. Veel groenten, fruit, peulvruchten, vis, granen en olijfolie en weinig vlees en zuivelproducten.”

Stel problemen uit
Van het leven genieten, hoort bij elke leeftijd, maar zeker als je boven de 50 bent.  Een glaasje wijn per dag? Een barbecue in de zomer? Uiteraard kan dat, maar houdt steeds mate in het achterhoofd. Flamaign: “Preventie blijft dus belangrijk. Misschien wel belangrijker dan de genezing an sich. Geneeskunde is te veel reactief. We kijken naar de behandeling terwijl ik pleit voor een meer pro-actieve geneeskunde. Veel problemen kunnen voorkomen of lang uitgesteld worden. Daar moeten we ook op focussen.”

 

Voldoende bewegen in combinatie met gezonde en gevarieerde voeding is noodzakelijk – Deborah De Jaegere

Water, de rest komt later
Bij die preventie hoort in de zomer ook goed smeren tegen een brandende zon en voldoende drinken. De Jaegere: “Wie ouder wordt, kan een verminderde nierfunctie hebben waardoor een verminderd dorstgevoel optreedt. Bovendien kan de doorlaatbaarheid van de huid verhoogd zijn. Voldoende drinken, en dan bedoel ik water, is prioriteit.”

Sporte(le)n is gezond
Voldoende drinken is ook een must tijdens en na het sporten. Heel wat vijftig plussers zijn nog aan het werk en gaan ’s avonds tennissen of een rondje joggen om het lichaam gezond te houden. “Heel belangrijk”, bevestigt Flamaing. “Drie keer per week een half uurtje sporten, houdt het hart in goede conditie. De bloedcirculatie heeft er baat bij en vaatziekten kunnen mogelijk voorkomen of uitgesteld worden.” Daarnaast is beweging ook goed voor de beenderen. De Jaegere: “Bij oudere mensen neemt de botmassa af. Voldoende lichaamsbeweging en inname van calcium en vitamine D, zoals noten, vette vis, margarine… werkt preventief.”

Een portie geluk
Maar zoals bij alles speelt de factor ‘geluk’ een grote rol. Waarom krijgt een verstokte roker geen longkanker en kan hij perfect tachtig jaar worden? Flamaing: “Dat is inderdaad ‘chance’ hebben. Een ongezonde levensstijl verhoogt de risico’s enorm, maar er zijn altijd mensen die door de mazen van het net glippen.” De glazen bol om de toekomst te voorspellen is dus nog niet voor vandaag. Onthoud dat je als vijftig plusser best van het leven mag genieten, maar dat een gezonde levensstijl en ‘mate’ uw sleutel is naar – een hopelijk –  uitgesteld verblijf in de afdeling geriatrie van dokter Flamaing.